Elpida Spyridonos
Individual Psychotherapy for Adults
A space for understanding, processing and meaningful change
Psychotherapy offers a space to better understand our experiences, emotions and the patterns that shape the way we relate to ourselves, to others and to everyday life. It is not simply about managing difficulties or relieving symptoms. It can also be an opportunity to develop a deeper understanding of ourselves and create meaningful, lasting change.
Everyone comes to therapy with their own story and individual needs. For some, it may be a time of anxiety, ongoing stress or burnout. For others, it may follow a traumatic experience, a significant loss, difficulties in relationships, or a period of change that feels difficult to navigate alone.
Below, you can explore some of the key areas in which psychotherapy may offer support. Select a topic to learn more and explore the relevant section.
01
Anxiety, Chronic Stress & Burnout
02
Trauma, Loss, Depression & Life Transitions
03
Relationships & Repeating Patterns
04
Challenging Relationships
01
Άγχος, χρόνιο στρες & επαγγελματική εξουθένωση
Όταν η καθημερινότητα γίνεται διαρκής πίεση
Υπάρχουν περίοδοι στη ζωή όπου οι απαιτήσεις αυξάνονται και το άγχος λειτουργεί ως ένας φυσιολογικός μηχανισμός προσαρμογής. Όταν όμως η πίεση παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, το νευρικό σύστημα δυσκολεύεται να επιστρέψει σε κατάσταση ηρεμίας και η διαρκής εγρήγορση μπορεί σταδιακά να γίνει η νέα καθημερινότητα.
Το άγχος, το χρόνιο στρες και η επαγγελματική εξουθένωση δεν εμφανίζονται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Για κάποιους ανθρώπους εκδηλώνονται ως συνεχής ανησυχία και αδυναμία χαλάρωσης. Για άλλους ως έντονη σωματική κόπωση, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης ή η αίσθηση ότι λειτουργούν διαρκώς «στο όριο», ακόμη κι όταν οι απαιτήσεις μειώνονται.
Η προσωπική ή επαγγελματική εξουθένωση (burnout) συνήθως δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Αναπτύσσεται σταδιακά, όταν το σώμα και ο νους προσπαθούν επί μακρόν να ανταποκριθούν σε αυξημένες ευθύνες, χωρίς επαρκή χρόνο για ξεκούραση, αποκατάσταση και προσωπική φροντίδα. Συχνά οι άνθρωποι συνηθίζουν αυτή τη διαρκή ένταση, μέχρι που δυσκολεύονται να θυμηθούν πώς είναι να αισθάνονται πραγματικά ήρεμοι.
Όταν κυριαρχεί το άγχος
Ίσως αναγνωρίζετε κάποια από τα παρακάτω.
01
Οι σκέψεις σας στρέφονται διαρκώς σε πιθανά προβλήματα ή αρνητικά σενάρια, ακόμη και όταν δεν υπάρχει κάποιος άμεσος λόγος ανησυχίας.
03
Αποφεύγετε καταστάσεις, αποφάσεις ή δραστηριότητες επειδή το άγχος που σας προκαλούν μοιάζει δυσανάλογα μεγάλο.
05
Ίσως έχετε ακούσει πολλές φορές τη φράση «μην αγχώνεσαι τόσο», παρόλο που γνωρίζετε πως, αν μπορούσατε να το σταματήσετε, θα το είχατε ήδη κάνει.
07
Ακόμη και μικρές αποφάσεις μοιάζουν εξαντλητικές, καθώς φοβάστε μήπως κάνετε λάθος ή μήπως υπάρξουν αρνητικές συνέπειες.
02
Το σώμα σας μοιάζει να βρίσκεται συνεχώς σε εγρήγορση. Δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε, αισθάνεστε ένταση ή παρατηρείτε ότι η πίεση εκφράζεται σωματικά.
04
Αισθάνεστε διαρκώς κουρασμένοι, όχι επειδή δεν ξεκουράζεστε αρκετά, αλλά επειδή ο οργανισμός σας παραμένει σε συνεχή εγρήγορση.
06
Εξωτερικά μπορεί να φαίνεται ότι ανταποκρίνεστε στις υποχρεώσεις σας, όμως μέσα σας νιώθετε ότι αυτό απαιτεί πολύ περισσότερη προσπάθεια απ' όση αντιλαμβάνονται οι άλλοι.
Χρόνιο στρες & επαγγελματική εξουθένωση. Όταν η πίεση έχει γίνει χρόνια και οδηγεί σε εξουθένωση.
Ίσως κάτι από τα παρακάτω σας είναι οικείο.
01
Παρότι αισθάνεστε κουρασμένοι, δυσκολεύεστε να αφήσετε την ένταση και να ξεκουραστείτε πραγματικά. Το σώμα ζητά ξεκούραση, όμως ο νους παραμένει σε συνεχή εγρήγορση.
03
Παρατηρείτε ότι το σώμα σας στέλνει συνεχώς «σήματα»: μυϊκή ένταση, πονοκεφάλους, γαστρεντερικές ενοχλήσεις, διαταραχές ύπνου ή συχνότερες ασθένειες.
05
Σχεδόν όλα μοιάζουν επείγοντα ή απαιτητικά. Ακόμη και μικρές καθημερινές υποχρεώσεις δημιουργούν την αίσθηση ότι βρίσκεστε διαρκώς σε κατάσταση πίεσης.
07
Νιώθετε ότι κάτι χρειάζεται να αλλάξει, αλλά δυσκολεύεστε να βρείτε από πού να ξεκινήσετε ή πώς να δημιουργήσετε χώρο για τον εαυτό σας χωρίς να αισθάνεστε ότι αφήνετε κάτι σημαντικό πίσω.
02
Νιώθετε πιο ευερέθιστοι από παλιά. Αντιδράτε πιο έντονα σε μικρές δυσκολίες και στη συνέχεια αισθάνεστε ενοχές ή απογοήτευση με τον εαυτό σας.
04
Δυσκολεύεστε να θυμηθείτε πότε ήταν η τελευταία φορά που νιώσατε πραγματικά ξεκούραστοι και ήρεμοι, όχι απλώς απασχολημένοι με κάτι διαφορετικό.
06
Η συγκέντρωση, η μνήμη ή η λήψη αποφάσεων έχουν γίνει πιο δύσκολες. Όχι επειδή έχετε χάσει τις ικανότητές σας, αλλά επειδή ο οργανισμός λειτουργεί για μεγάλο διάστημα στα όριά του.
Άγχος, χρόνιο στρες & επαγγελματική εξουθένωση
Τι Μπορεί Να Περιλαμβάνει η Θεραπευτική Διαδικασία
Η Ψυχοθεραπεία δεν περιορίζεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων του άγχους ή της εξουθένωσης. Στόχος είναι να κατανοήσουμε τόσο τις συνθήκες που δημιουργούν τη συνεχή πίεση όσο και τον τρόπο με τον οποίο αυτή έχει επηρεάσει τον οργανισμό, το νευρικό σύστημα και την καθημερινή σας λειτουργικότητα.
Η θεραπευτική διαδικασία προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ανθρώπου και μπορεί να περιλαμβάνει:
-Κατανόηση του τρόπου που λειτουργεί το άγχος και το χρόνιο στρες
Διερευνούμε πώς έχει διαμορφωθεί η αντίδραση του οργανισμού απέναντι στην πίεση, ποιοι παράγοντες ενεργοποιούν το άγχος και τι συμβάλλει στη διατήρησή του. Συχνά το άγχος δεν σχετίζεται μόνο με τις εξωτερικές απαιτήσεις, αλλά και με βαθύτερα προσωπικά μοτίβα, προσδοκίες και τρόπους αντιμετώπισης των δυσκολιών.
-Αναγνώριση της επίδρασης της παρατεταμένης πίεσης στο σώμα και στο νευρικό σύστημα
Η χρόνια ενεργοποίηση του οργανισμού μπορεί να εκδηλώνεται με σωματική ένταση, επίμονη κόπωση, δυσκολία χαλάρωσης ή την αίσθηση ότι βρίσκεστε διαρκώς σε ετοιμότητα. Η θεραπεία βοηθά να κατανοήσουμε αυτές τις αντιδράσεις ως φυσιολογικές αποκρίσεις ενός οργανισμού που έχει λειτουργήσει για μεγάλο διάστημα υπό πίεση.
-Διερεύνηση των προσωπικών ορίων και των προτύπων που οδηγούν στην εξουθένωση
Η υπερβολική ανάληψη ευθυνών, η δυσκολία να πούμε «όχι», η ανάγκη να ανταποκρινόμαστε στις προσδοκίες των άλλων, η τελειοθηρία ή η δυσκολία να ζητήσουμε βοήθεια αποτελούν συχνά παράγοντες που συντηρούν το χρόνιο στρες. Στη θεραπεία διερευνούμε πώς διαμορφώθηκαν αυτά τα μοτίβα και πώς μπορούν να μετασχηματιστούν.
-Ανάπτυξη πιο λειτουργικών τρόπων διαχείρισης της πίεσης
Η Ψυχοθεραπεία δεν στοχεύει στην αποφυγή κάθε δυσκολίας ούτε στην αναζήτηση «γρήγορων λύσεων». Εστιάζει στην ανάπτυξη πιο ευέλικτων τρόπων αντιμετώπισης, στη ρύθμιση της έντασης και στη λήψη αποφάσεων που βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητές σας.
-Επανασύνδεση με τις προσωπικές ανάγκες και την εσωτερική ισορροπία
Στόχος είναι να αποκατασταθεί σταδιακά μια πιο ισορροπημένη σχέση με τον εαυτό, την εργασία και τους σημαντικούς ανθρώπους της ζωής σας, ώστε η καθημερινότητα να γίνει περισσότερο βιώσιμη και λιγότερο εξαντλητική.
Η θεραπεία δεν στοχεύει στην αποφυγή των δυσκολιών της ζωής, αλλά στην καλλιέργεια μεγαλύτερης εσωτερικής σταθερότητας, ώστε να είναι δυνατή η αντιμετώπισή τους χωρίς να χάνεται η επαφή με τον εαυτό.
02
Τραύμα, απώλεια, κατάθλιψη & μεταβάσεις ζωής
Όταν μια δύσκολη εμπειρία εξακολουθεί να επηρεάζει το παρόν
Υπάρχουν εμπειρίες που, ακόμη και όταν έχουν περάσει, συνεχίζουν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αισθανόμαστε, σχετιζόμαστε και αντιμετωπίζουμε την καθημερινότητα. Μπορεί να πρόκειται για μια τραυματική εμπειρία, μια σημαντική απώλεια, έναν χωρισμό, μια μεγάλη αλλαγή ζωής ή μια περίοδο κατά την οποία η ψυχική επιβάρυνση έγινε τόσο έντονη, ώστε να αφήσει ένα βαθύτερο αποτύπωμα.
Το αποτύπωμα αυτό δεν αφορά μόνο τη μνήμη του γεγονότος. Μπορεί να εκφράζεται μέσα από παρατεταμένη θλίψη, αίσθημα κενού, δυσκολία να εμπιστευτείτε τους άλλους, αυξημένη εγρήγορση, απομάκρυνση από τις σχέσεις ή την αίσθηση ότι ένα κομμάτι της ζωής έχει «παγώσει», παρότι η καθημερινότητα συνεχίζεται.
Δεν βιώνουν όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες εμπειρίες με τον ίδιο τρόπο. Ένα γεγονός που για κάποιον αποτελεί μια δύσκολη αλλά διαχειρίσιμη εμπειρία, για κάποιον άλλο μπορεί να επηρεάσει βαθιά την αίσθηση ασφάλειας, την αυτοεικόνα και τον τρόπο που σχετίζεται με τον εαυτό του και τους άλλους.
Η θεραπευτική διαδικασία δεν αφορά μόνο το ίδιο το γεγονός, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αυτό εξακολουθεί να επηρεάζει το παρόν. Στόχος δεν είναι να διαγραφεί το παρελθόν, αλλά να αποκτήσει νόημα και να πάψει να καθορίζει τη ζωή στο σήμερα.
Τραυματικές εμπειρίες - Ορισμένες εμπειρίες εξακολουθούν να επηρεάζουν το παρόν, ακόμη κι όταν έχουν περάσει χρόνια.
Ίσως κάτι από τα παρακάτω σας είναι οικείο.
01
Νιώθετε ότι βρίσκεστε διαρκώς σε εγρήγορση, ακόμη και όταν όλα φαίνονται να είναι καλά. Δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε πραγματικά, σαν το νευρικό σας σύστημα να παραμένει συνεχώς σε κατάσταση συναγερμού.
03
Το σώμα σας φαίνεται να θυμάται ακόμη το βάρος της εμπειρίας. Μπορεί να βιώνετε μυϊκή ένταση, δυσκολία χαλάρωσης, αίσθημα κόπωσης, δυσκολία στην αναπνοή ή αποσύνδεση από το σώμα και τα συναισθήματά σας.
05
Αποφεύγετε ανθρώπους, συζητήσεις, μέρη ή εμπειρίες που σας θυμίζουν, άμεσα ή έμμεσα, όσα έχετε ζήσει. Συχνά αυτή η αποφυγή εγκαθίσταται τόσο σταδιακά, ώστε γίνεται μέρος της καθημερινότητας χωρίς να το αντιλαμβάνεστε.
07
Αναρωτιέστε αν υπερβάλλετε ή αν είναι δυνατόν μια εμπειρία που συνέβη πριν από χρόνια να εξακολουθεί να σας επηρεάζει τόσο έντονα. Συχνά όμως το τραύμα δεν παραμένει στο παρελθόν· συνεχίζει να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το νευρικό σύστημα αντιλαμβάνεται τον κόσμο και τις σχέσεις.
02
Ορισμένες καταστάσεις προκαλούν πολύ πιο έντονες αντιδράσεις από αυτές που θα περιμένατε. Εκείνη τη στιγμή γνωρίζετε ότι η αντίδρασή σας είναι δυσανάλογη, όμως δυσκολεύεστε να την ελέγξετε.
04
Ορισμένοι άνθρωποι, καταστάσεις ή τρόποι επικοινωνίας ενεργοποιούν έντονο φόβο ή δυσφορία, ακόμη κι όταν γνωρίζετε λογικά ότι δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Το σώμα, όμως, εξακολουθεί να αντιδρά σαν να βρίσκεται σε απειλή.
06
Οι εμπειρίες αυτές εξακολουθούν να επηρεάζουν τις σχέσεις σας. Ίσως δυσκολεύεστε να εμπιστευτείτε, να βάλετε όρια, να νιώσετε ασφαλείς κοντά στους άλλους ή να πιστέψετε τη δική σας κρίση.
Απώλεια & Πένθος - Όταν η απώλεια συνεχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητα.
Ίσως κάποια από αυτές τις εμπειρίες να σας αγγίζουν.
01
Συνεχίζετε να ανταποκρίνεστε στις καθημερινές υποχρεώσεις, όμως νιώθετε σαν να παρακολουθείτε τη ζωή σας από απόσταση. Τίποτα δεν μοιάζει πραγματικά όπως πριν.
03
Νιώθετε ενοχές όταν αρχίζετε να απολαμβάνετε ξανά μικρές στιγμές της καθημερινότητας, σαν το να προχωρήσετε να σημαίνει ότι αφήνετε πίσω αυτό ή εκείνον που χάσατε.
05
Πενθείτε μια απώλεια που οι άλλοι ίσως δεν αναγνωρίζουν ή δυσκολεύονται να κατανοήσουν, όπως το τέλος μιας σχέσης, μια σημαντική αλλαγή ζωής ή μια προσδοκία που δεν πραγματοποιήθηκε.
07
Αναρωτιέστε αν αυτή η θλίψη θα υποχωρήσει ποτέ ή αν η ζωή θα μπορέσει ξανά να αποκτήσει νόημα, ενδιαφέρον και προοπτική.
02
Η θλίψη, ο θυμός ή το αίσθημα κενού εμφανίζονται ξαφνικά, ακόμη και πολύ καιρό μετά την απώλεια, χωρίς να υπάρχει πάντα κάποιος προφανής λόγος.
04
Έχετε την αίσθηση ότι οι άνθρωποι γύρω σας περιμένουν να «είστε καλύτερα» ή να έχετε ήδη ξεπεράσει αυτό που συνέβη, ενώ η δική σας εμπειρία ακολουθεί τον δικό της ρυθμό.
06
Δυσκολεύεστε να βρείτε μια ισορροπία ανάμεσα στο να κρατήσετε ζωντανή τη σύνδεση με ό,τι χάθηκε και στο να συνεχίσετε τη ζωή σας χωρίς να αισθάνεστε ότι το προδίδετε.
Κατάθλιψη - Περισσότερο από μια περίοδο θλίψης ή ψυχικής κόπωσης.
Ίσως κάτι από τα παρακάτω σας είναι οικείο.
01
Συνεχίζετε να ανταποκρίνεστε στις υποχρεώσεις της καθημερινότητας, όμως χρειάζεται όλο και περισσότερη προσπάθεια για να τα καταφέρετε. Οι περισσότεροι άνθρωποι γύρω σας ίσως δεν αντιλαμβάνονται πόσο δύσκολο είναι αυτό που βιώνετε.
03
Ίσως αισθάνεστε περισσότερο ευερέθιστοι ή, αντίθετα, σαν τα συναισθήματά σας να έχουν αμβλυνθεί. Δεν είναι πάντα η έντονη θλίψη το κυρίαρχο συναίσθημα· πολλές φορές αυτό που κυριαρχεί είναι ένα αίσθημα κενού, αποστασιοποίησης ή συναισθηματικού μουδιάσματος.
05
Ο νους σας επιστρέφει συχνά σε σκέψεις για το παρελθόν, σε αποφάσεις που αμφισβητείτε ή σε ένα μέλλον που μοιάζει χωρίς προοπτική. Είναι ένας κύκλος σκέψεων που δύσκολα σταματά.
07
Αναρωτιέστε αν αυτό που βιώνετε είναι μια παροδική περίοδος ή αν έτσι θα αισθάνεστε από εδώ και πέρα. Ίσως σας είναι δύσκολο αυτή τη στιγμή να φανταστείτε ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.
02
Δραστηριότητες που άλλοτε σας έδιναν χαρά ή νόημα μοιάζουν πλέον αδιάφορες ή εξαντλητικές. Συνεχίζετε να τις κάνετε, αλλά δεν σας προσφέρουν την ίδια αίσθηση ικανοποίησης.
04
Δυσκολεύεστε να νιώσετε πραγματικά συνδεδεμένοι με τους ανθρώπους γύρω σας, ακόμη και με εκείνους που αγαπάτε. Είστε παρόντες στις συζητήσεις και στις υποχρεώσεις, αλλά νιώθετε σαν ένα μέρος σας να απουσιάζει.
06
Ακόμη και μικρές καθημερινές δραστηριότητες απαιτούν περισσότερη προσπάθεια απ' όση παλαιότερα. Ξέρετε τι χρειάζεται να κάνετε, όμως δυσκολεύεστε να βρείτε την ενέργεια ή το κίνητρο για να ξεκινήσετε.
Τραύμα, απώλεια, κατάθλιψη & μεταβάσεις ζωής
Τι Μπορεί Να Περιλαμβάνει η Θεραπευτική Διαδικασία
Η Ψυχοθεραπεία δεν έχει στόχο να διαγράψει όσα έχουν συμβεί ούτε να σας οδηγήσει βιαστικά στην «αποδοχή». Στόχος είναι να κατανοήσουμε πώς οι τραυματικές εμπειρίες, οι σημαντικές απώλειες ή μια παρατεταμένη περίοδος ψυχικής επιβάρυνσης εξακολουθούν να επηρεάζουν το παρόν και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε να μπορέσουν σταδιακά να επεξεργαστούν με ασφάλεια.
Ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ανθρώπου, η θεραπευτική εργασία μπορεί να περιλαμβάνει:
-Επεξεργασία δύσκολων εμπειριών
Η θεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο ώστε εμπειρίες που παρέμειναν ανοιχτές ή ανεπεξέργαστες να μπορέσουν σταδιακά να αποκτήσουν νόημα και να ενταχθούν στην προσωπική σας ιστορία, χωρίς να χρειάζεται να καθορίζουν διαρκώς το παρόν.
-Αναγνώριση της επίδρασης στο σώμα και στο νευρικό σύστημα
Οι δύσκολες εμπειρίες δεν αποτυπώνονται μόνο στη μνήμη. Συχνά επηρεάζουν και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το νευρικό σύστημα, διατηρώντας το σώμα σε κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης ακόμη και όταν ο κίνδυνος έχει περάσει. Η συνεχής ένταση, η δυσκολία χαλάρωσης, το αίσθημα αποσύνδεσης ή η δυσκολία να αισθανθεί κανείς πραγματικά ασφαλής αποτελούν συχνές αντιδράσεις. Η θεραπεία βοηθά στην κατανόηση αυτών των εμπειριών και στη σταδιακή αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας.
-Επεξεργασία της απώλειας και των συναισθημάτων που τη συνοδεύουν
Η απώλεια δεν αφορά μόνο τον θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου. Μπορεί να σχετίζεται με έναν χωρισμό, μια σημαντική αλλαγή ζωής, μια σχέση που ολοκληρώθηκε ή το τέλος μιας περιόδου που είχε ιδιαίτερη σημασία. Στη θεραπεία υπάρχει χώρος για τη θλίψη, τον θυμό, την ενοχή, την αβεβαιότητα ή οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα αναδύεται, χωρίς πίεση να «ξεπεραστεί» γρήγορα ή να ακολουθήσει μια προκαθορισμένη πορεία.
-Αναγνώριση των μοτίβων που διαμορφώθηκαν μέσα από τις εμπειρίες ζωής
Ορισμένες εμπειρίες μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας, τις σχέσεις μας, τα όριά μας ή τον τρόπο που ανταποκρινόμαστε στις δυσκολίες, ακόμη και πολλά χρόνια αργότερα. Μέσα από τη θεραπεία διερευνούμε πώς διαμορφώθηκαν αυτά τα μοτίβα και πώς μπορούν σταδιακά να μετασχηματιστούν, ώστε να μην καθορίζουν πλέον τις σημερινές επιλογές, τις σχέσεις και την καθημερινότητά σας.
-Σταδιακή αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας και της σύνδεσης με τον εαυτό
Η θεραπευτική διαδικασία δεν προϋποθέτει να αφηγηθείτε ή να ξαναζήσετε επώδυνες εμπειρίες πριν αισθανθείτε έτοιμοι. Η επεξεργασία γίνεται σταδιακά, με σεβασμό στον προσωπικό σας ρυθμό και στην αίσθηση ασφάλειας. Στόχος είναι να ενισχυθεί η αίσθηση ασφάλειας μέσα στο σώμα, στις σχέσεις και στη σχέση με τον εαυτό, ώστε το παρελθόν να μην καθορίζει πλέον τον τρόπο με τον οποίο βιώνετε το παρόν.
Η ψυχοθεραπεία δεν στοχεύει στη διαγραφή των δύσκολων εμπειριών, αλλά στη σταδιακή επεξεργασία και ενσωμάτωσή τους, ώστε να μην καθορίζουν πλέον τον τρόπο με τον οποίο σχετίζεστε με τον εαυτό σας, τους άλλους και τη ζωή σας. Στόχος είναι η καλλιέργεια μεγαλύτερης εσωτερικής σταθερότητας, η ενίσχυση της αίσθησης ασφάλειας και η δυνατότητα να προχωρήσετε στη ζωή με περισσότερη ελευθερία και μεγαλύτερη επαφή με τον εαυτό σας.
03
Σχέσεις & επαναλαμβανόμενα μοτίβα
Όταν οι ίδιες δυσκολίες φαίνεται να επαναλαμβάνονται στις σχέσεις σας.
Οι σχέσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της ζωής μας και επηρεάζουν βαθιά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τους άλλους και τον κόσμο γύρω μας. Όταν όμως οι ίδιες δυσκολίες εμφανίζονται ξανά και ξανά, ακόμη και με διαφορετικούς ανθρώπους ή σε διαφορετικές φάσεις της ζωής, μπορεί να δημιουργείται η αίσθηση ότι κάτι επαναλαμβάνεται χωρίς να είναι εύκολο να εξηγηθεί.
Ίσως δυσκολεύεστε να εκφράσετε τις ανάγκες σας, να θέσετε όρια ή να πείτε «όχι» χωρίς ενοχές. Ίσως αναλαμβάνετε συχνά την ευθύνη για τα συναισθήματα των άλλων, προσαρμόζεστε για να αποφύγετε τις συγκρούσεις ή καταλήγετε να βάζετε σταθερά τις δικές σας ανάγκες σε δεύτερη μοίρα. Άλλες φορές μπορεί να φοβάστε την απόρριψη, να δυσκολεύεστε να εμπιστευτείτε τους άλλους ή να παρατηρείτε ότι έλκεστε από σχέσεις που καταλήγουν να σας πληγώνουν με παρόμοιους τρόπους.
Οι επαναλαμβανόμενες αυτές σχεσιακές δυσκολίες δεν αποτελούν ένδειξη αδυναμίας ούτε χαρακτηριστικό της προσωπικότητάς σας. Συχνά συνδέονται με τον τρόπο που μάθαμε να σχετιζόμαστε μέσα από τις πρώτες σημαντικές σχέσεις της ζωής μας, τις εμπειρίες που βιώσαμε και τους τρόπους με τους οποίους προσπαθήσαμε να προσαρμοστούμε και να προστατεύσουμε τον εαυτό μας.
Η θεραπευτική διαδικασία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να κατανοήσουμε πώς διαμορφώθηκαν αυτά τα μοτίβα, πώς συνεχίζουν να επηρεάζουν τις σχέσεις και την καθημερινότητά σας και πώς είναι δυνατόν να αναπτυχθούν πιο αυθεντικοί, ασφαλείς και ισορροπημένοι τρόποι σύνδεσης με τους άλλους, χωρίς να χάνεται η επαφή με τον εαυτό.
Σχέσεις και επαναλαμβανομένα μοτίβα.
Ίσως κάτι από τα παρακάτω σας είναι οικείο.
01
Δυσκολεύεστε να πείτε «όχι», ακόμη και όταν αυτό που σας ζητείται σας επιβαρύνει.
03
Μετά από μια συζήτηση ή μια διαφωνία επιστρέφετε ξανά και ξανά σε όσα ειπώθηκαν, αναρωτώμενοι αν είπατε ή κάνατε κάτι λάθος.
05
Παρατηρείτε ότι οι ίδιες δυσκολίες ή οι ίδιες δυναμικές επαναλαμβάνονται σε διαφορετικές σχέσεις της ζωής σας.
07
Αισθάνεστε ότι οι σχέσεις σας δεν είναι ισότιμες, όμως η σκέψη να εκφράσετε τη δυσαρέσκειά σας μοιάζει πιο δύσκολη από το να συνεχίσετε να προσαρμόζεστε.
09
Παρότι προσπαθείτε πολύ για τις σχέσεις σας, συχνά καταλήγετε να αισθάνεστε εξαντλημένοι, παραμελημένοι ή ότι δίνετε περισσότερα απ' όσα λαμβάνετε.
02
Αισθάνεστε συχνά υπεύθυνοι για τα συναισθήματα ή τις αντιδράσεις των άλλων, ακόμη και όταν δεν σας αναλογεί αυτή η ευθύνη.
04
Οι προσωπικές σας ανάγκες μπαίνουν συνήθως σε δεύτερη μοίρα και όταν τις εκφράζετε, συχνά συνοδεύονται από ενοχές.
06
Δυσκολεύεστε να ξεχωρίσετε τι πραγματικά θέλετε εσείς από αυτό που πιστεύετε ότι περιμένουν οι άλλοι από εσάς.
08
Οι άλλοι σας περιγράφουν συχνά ως τον άνθρωπο που κρατά τις ισορροπίες, αναλαμβάνει ευθύνες και φροντίζει τους πάντες.
Σχέσεις & επαναλαμβανόμενα μοτίβα
Τι Μπορεί Να Περιλαμβάνει η Θεραπευτική Διαδικασία
Η ψυχοθεραπεία δεν έχει σκοπό να σας πει ποιες σχέσεις πρέπει να διατηρήσετε ή να τερματίσετε, ούτε να σας κάνει να σταματήσετε να νοιάζεστε για τους άλλους. Σκοπός είναι να κατανοήσουμε πώς έχουν διαμορφωθεί οι τρόποι με τους οποίους σχετίζεστε, ποια μοτίβα επαναλαμβάνονται στις σχέσεις σας και να δημιουργηθούν περισσότερες δυνατότητες επιλογής στον τρόπο που συνδέεστε με τους άλλους.
Ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ανθρώπου, η ψυχοθεραπευτική εργασία μπορεί να περιλαμβάνει:
-Κατανόηση των επαναλαμβανόμενων σχεσιακών μοτίβων
Ορισμένες δυσκολίες φαίνεται να επανεμφανίζονται σε διαφορετικές σχέσεις, ακόμη και όταν τα πρόσωπα αλλάζουν. Η ψυχοθεραπεία βοηθά να αναγνωριστούν αυτά τα μοτίβα και να διερευνηθεί πώς συνδέονται με προηγούμενες εμπειρίες, τον τρόπο που μάθατε να σχετίζεστε και τις ανάγκες που προσπαθούν να εξυπηρετήσουν.
-Διερεύνηση της σχέσης με τα προσωπικά όρια και τις ανάγκες
Η δυσκολία να πείτε «όχι», η συνεχής προσαρμογή στις ανάγκες των άλλων ή η αίσθηση ότι είστε υπεύθυνοι για τα συναισθήματά τους συχνά αποτελούν τρόπους προσαρμογής που αναπτύχθηκαν σε προηγούμενες σχέσεις ή εμπειρίες. Η κατανόηση της προέλευσής τους δημιουργεί σταδιακά περισσότερο χώρο για επιλογή και μεγαλύτερη ελευθερία στις σχέσεις.
-Αναγνώριση του προσωπικού σας ρόλου στις σχέσεις, χωρίς αυτοκατηγορία
Η ψυχοθεραπεία βοηθά να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο συμμετέχετε στις σχεσιακές δυναμικές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αναλαμβάνετε την ευθύνη για όσα κάνουν οι άλλοι. Η κατανόηση της δικής σας πλευράς αποτελεί προϋπόθεση για να μπορέσουν να αλλάξουν μοτίβα που επαναλαμβάνονται.
-Ανάπτυξη πιο λειτουργικών ορίων και τρόπων επικοινωνίας
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη θεωρητική κατανόηση των ορίων, αλλά και την ικανότητα να εκφράζετε τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις διαφωνίες σας με μεγαλύτερη σαφήνεια και ασφάλεια, ακόμη και όταν αυτό συνοδεύεται από φόβο ή ενοχές.
-Ενίσχυση της σχέσης με τον εαυτό και τους άλλους
Καθώς αλλάζουν οι τρόποι με τους οποίους σχετίζεστε, συχνά αλλάζουν και οι ίδιες οι σχέσεις σας. Σκοπός δεν είναι να απομακρυνθείτε από τους ανθρώπους γύρω σας, αλλά να δημιουργήσετε σχέσεις που χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη αμοιβαιότητα, σεβασμό, αυθεντικότητα και συναισθηματική ασφάλεια.
Σκοπός της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας είναι η βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σχετίζεστε, των μοτίβων που διαμορφώνουν τις σχέσεις σας και των αναγκών που βρίσκονται πίσω από αυτά, ώστε να μπορείτε να καλλιεργείτε σχέσεις περισσότερο αυθεντικές, αμοιβαίες και εναρμονισμένες με τις προσωπικές σας αξίες.
04
Ψυχολογικά επιβαρυντικές σχέσεις
Όταν μια σχέση αρχίζει να επηρεάζει τον τρόπο που βλέπετε τον εαυτό σας.
Ορισμένες σχέσεις δεν δημιουργούν μόνο συγκρούσεις ή δυσκολίες στην επικοινωνία. Μπορούν σταδιακά να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αισθάνεστε, σκέφτεστε και αντιλαμβάνεστε τον εαυτό σας. Η συνεχής υποτίμηση, η χειραγώγηση, ο έλεγχος, η απρόβλεπτη συναισθηματική συμπεριφορά ή η συστηματική αμφισβήτηση της πραγματικότητάς σας μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντική ψυχική επιβάρυνση, ακόμη και όταν είναι δύσκολο να αναγνωρίσετε τι ακριβώς συμβαίνει όσο βρίσκεστε μέσα στη σχέση.
Μια σχέση μπορεί να είναι ψυχολογικά επιβαρυντική, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει κάποια διάγνωση ή ένας συγκεκριμένος χαρακτηρισμός για τον άλλον άνθρωπο. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι το πώς αυτή η σχέση επηρεάζει εσάς — την αίσθηση ασφάλειας, την αυτοεκτίμηση, την εμπιστοσύνη στον εαυτό και την ελευθερία σας να εκφράζετε τις ανάγκες και τα όριά σας. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να περιγράψουν αυτό που βιώνουν. Μπορεί να αισθάνονται μια διαρκή εσωτερική αμφιβολία ή δυσφορία, χωρίς να μπορούν να καταλάβουν εύκολα από πού προέρχεται, να αμφισβητούν συνεχώς τον εαυτό τους, να νιώθουν υπεύθυνοι για προβλήματα που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι ή να δυσκολεύονται να εμπιστευτούν τη δική τους κρίση. Συχνά χρειάζεται χρόνος μέχρι να γίνει κατανοητό ότι αυτές οι αντιδράσεις δεν αποτελούν ένδειξη προσωπικής αδυναμίας, αλλά μπορεί να αποτελούν φυσική συνέπεια μιας σχέσης που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενη ψυχολογική επιβάρυνση.
Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας σχέσης δεν σταματούν απαραίτητα όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η δυσκολία εμπιστοσύνης, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η συνεχής εγρήγορση, η αμφιβολία για την προσωπική κρίση ή η αίσθηση ότι έχετε απομακρυνθεί από τον εαυτό σας μπορεί να συνεχίσουν να επηρεάζουν την καθημερινότητά σας και τις επόμενες σχέσεις σας. Η ψυχοθεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να κατανοήσετε αυτές τις εμπειρίες, να αναγνωρίσετε τις επιπτώσεις τους και να αποκαταστήσετε σταδιακά την εμπιστοσύνη στον εαυτό σας, στις ανάγκες σας και στις σχέσεις σας.
Οι ψυχολογικά επιβαρυντικές δυναμικές μπορούν να εμφανιστούν σε διαφορετικά είδη σχέσεων
Δεν εμφανίζονται όλες οι δυσκολίες στις σχέσεις με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί να αφορούν διαφορετικά πρόσωπα και πλαίσια ζωής:
-Συντροφικές σχέσεις
Χειραγώγηση, έλεγχος, συνεχής υποτίμηση, δυσκολία σεβασμού των αναγκών και των ορίων.
-Σχέσεις με γονείς ή αδέλφια
Υπερβολική κριτική, έλεγχος, συναισθηματική αστάθεια ή δυσκολία αναγνώρισης της προσωπικής αυτονομίας.
-Φιλικές σχέσεις
Εκμετάλλευση, παραβίαση εμπιστοσύνης, μονόπλευρη συναισθηματική επένδυση ή δυσκολία δημιουργίας αμοιβαίων ορίων.
-Εργασιακές σχέσεις
Χειραγώγηση, συστηματική απαξίωση, gaslighting, εργασιακή παρενόχληση, εκφοβισμός ή κατάχρηση εξουσίας.
-Οικογενειακά και ευρύτερα κοινωνικά πλαίσια
Περιβάλλοντα όπου οι προσωπικές ανάγκες, τα όρια και η ατομικότητα δυσκολεύονται να αναγνωριστούν ή να γίνουν σεβαστά.
Ψυχολογικά επιβαρυντικές σχέσεις
Ίσως κάτι από τα παρακάτω σας είναι οικείο.
01
Συχνά αμφισβητείτε τη δική σας κρίση ή αναρωτιέστε αν υπερβάλλετε για όσα συμβαίνουν στη σχέση.
03
Παρατηρείτε ότι έχετε αρχίσει να αλλάζετε τη συμπεριφορά, τις ανάγκες ή τις επιθυμίες σας για να διατηρηθεί η ισορροπία στη σχέση.
05
Αισθάνεστε συχνά ενοχές ή θεωρείτε τον εαυτό σας υπεύθυνο για προβλήματα, συγκρούσεις ή συναισθήματα που δεν σας αναλογούν.
07
Παρά τις συνεχείς προσπάθειές σας να βελτιωθεί η σχέση, αισθάνεστε ότι τίποτα δεν αλλάζει ουσιαστικά ή ότι η ευθύνη καταλήγει πάντα σε εσάς.
09
Αισθάνεστε ότι η σχέση έχει αρχίσει να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπετε τον εαυτό σας, την αξία σας ή την εμπιστοσύνη στις σκέψεις και τα συναισθήματά σας.
02
Αισθάνεστε ότι χρειάζεται να προσέχετε συνεχώς τι θα πείτε ή πώς θα συμπεριφερθείτε, ώστε να αποφύγετε εντάσεις ή αρνητικές αντιδράσεις.
04
Δυσκολεύεστε να μιλήσετε σε άλλους για όσα συμβαίνουν, είτε επειδή φοβάστε ότι δεν θα σας καταλάβουν είτε επειδή δεν είστε βέβαιοι πώς να τα περιγράψετε.
06
Έχετε απομακρυνθεί από ανθρώπους, δραστηριότητες ή πλευρές της ζωής σας που παλαιότερα ήταν σημαντικές για εσάς.
08
Νιώθετε συχνά σε διαρκή εγρήγορση ή προσπαθείτε να προβλέψετε τη διάθεση, τις αντιδράσεις ή τις ανάγκες του άλλου πριν ακόμη εκφραστούν.
Ψυχολογικά επιβαρυντικές σχέσεις
Τι Μπορεί Να Περιλαμβάνει η Θεραπευτική Διαδικασία
Η ψυχοθεραπεία δεν έχει στόχο να θέσει διαγνώσεις ή να αποδώσει χαρακτηρισμούς στο πρόσωπο με το οποίο σχετίζεστε, ούτε να αποφασίσει αν μια σχέση «πρέπει» να συνεχιστεί ή να διακοπεί. Σκοπός της είναι να κατανοήσουμε τις δυναμικές της σχέσης, τον τρόπο με τον οποίο αυτές σας έχουν επηρεάσει και να αναγνωρίσουμε συμπεριφορές ή σχεσιακά μοτίβα που συμβάλλουν στην ψυχική σας επιβάρυνση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορείτε να κατανοήσετε βαθύτερα την εμπειρία σας, να ενισχύσετε την εμπιστοσύνη στον εαυτό σας, να επανασυνδεθείτε με τις ανάγκες και τα όριά σας και να πάρετε αποφάσεις που ανταποκρίνονται στις δικές σας αξίες και ανάγκες. Η θεραπευτική εργασία προσαρμόζεται πάντα στις ανάγκες και στον προσωπικό ρυθμό κάθε ανθρώπου. Μπορεί να περιλαμβάνει:
-Κατανόηση των δυναμικών της σχέσης
Μέσα από τη θεραπεία διερευνούμε τις δυναμικές που αναπτύχθηκαν στη σχέση και τον τρόπο με τον οποίο επηρέασαν την καθημερινότητά σας. Συχνά, η κατανόηση αυτών των μοτίβων βοηθά να αποκτήσουν νόημα εμπειρίες που μέχρι σήμερα προκαλούσαν σύγχυση ή αμφιβολία.
-Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς τον εαυτό
Η συνεχής αμφισβήτηση, η υποτίμηση ή η χειραγώγηση μπορούν να επηρεάσουν την εμπιστοσύνη στην προσωπική σας κρίση και στα συναισθήματά σας. Η θεραπεία βοηθά να αναγνωρίσετε ξανά τις ανάγκες, τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας ως έγκυρα και αξιόπιστα.
-Επεξεργασία των ψυχολογικών και σωματικών επιπτώσεων της σχέσης
Η παρατεταμένη ψυχική επιβάρυνση μπορεί να επηρεάσει τόσο τη συναισθηματική όσο και τη σωματική λειτουργία. Μπορεί να εκδηλώνεται με άγχος, συνεχή εγρήγορση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, ενοχές, δυσκολία εμπιστοσύνης ή συναισθηματική εξάντληση, αλλά και με δυσκολίες στον ύπνο, επίμονη κόπωση, μυϊκή ένταση ή άλλα σωματικά συμπτώματα που συνδέονται με τη μακροχρόνια επίδραση του στρες στον οργανισμό. Η θεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για την κατανόηση και τη σταδιακή επεξεργασία αυτών των εμπειριών.
-Επανεκτίμηση των προσωπικών ορίων και των αναγκών
Όταν για μεγάλο χρονικό διάστημα οι ανάγκες ενός ανθρώπου παραμερίζονται ή αμφισβητούνται, μπορεί να γίνει δύσκολο να αναγνωρίσει τι πραγματικά χρειάζεται ή να εκφράσει τα όριά του. Η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να βοηθήσει στην επανασύνδεση με αυτές τις πλευρές του εαυτού.
-Σταδιακή αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας στις σχέσεις
Οι ψυχολογικά επιβαρυντικές σχέσεις συχνά επηρεάζουν την εμπιστοσύνη προς τους άλλους και δημιουργούν δυσκολία στην εμπιστοσύνη, την οικειότητα και την εγγύτητα. Η θεραπεία μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας, ώστε οι μελλοντικές σχέσεις να βασίζονται περισσότερο στον αμοιβαίο σεβασμό, την εμπιστοσύνη και την ελευθερία επιλογής.
Οι ψυχολογικά επιβαρυντικές σχέσεις μπορούν να αφήσουν βαθύ αποτύπωμα στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Η ψυχοθεραπεία δεν στοχεύει να διαγράψει όσα έχουν συμβεί, αλλά να βοηθήσει στην κατανόηση και την επεξεργασία των εμπειριών αυτών, ώστε να ανακτήσετε σταδιακά την εμπιστοσύνη στον εαυτό σας, να ενισχύσετε την αίσθηση προσωπικής ασφάλειας και να δημιουργείτε σχέσεις που βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό, την εμπιστοσύνη και την αυθεντική σύνδεση.
*Σημαντική σημείωση
Η παρούσα ενότητα αφορά σχέσεις που μπορεί να προκαλούν σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση και να επηρεάζουν την ψυχική υγεία και την καθημερινότητα. Εάν όμως αισθάνεστε ότι εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο ή απειλείται η σωματική ή η ψυχική του ασφάλεια, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε άμεσα στις αρμόδιες υπηρεσίες ή σε εξειδικευμένες δομές υποστήριξης. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της υποστήριξης και της αποκατάστασης, αλλά δεν υποκαθιστά τα απαραίτητα μέτρα προστασίας όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος.